پروتز زانو; انواع پروتز زانو و راهنمای انتخاب بهترین نوع

پروتز زانو یکی از روش‌های جراحی است که برای بیمارانی انجام می‌شود که به دلیل ساییدگی یا تخریب مفصل، دچار درد و محدودیت حرکتی شده‌اند. در این عمل، بخش‌های آسیب‌دیده‌ی مفصل با قطعات مصنوعی جایگزین می‌شود تا حرکت دوباره طبیعی و بدون درد انجام گیرد. تصمیم برای انجام این جراحی معمولاً پس از بررسی دقیق وضعیت استخوان‌ها و میزان آسیب توسط پزشک گرفته می‌شود. در ادامه این مقاله از دکتر مشکدار با انواع پروتز زانو آشنا خواهیم شد.

پروتز زانو چیست؟

پروتز زانو (Knee prosthesis) در واقع نوعی مفصل مصنوعی است که جایگزین سطح آسیب‌دیده‌ی مفصل زانو می‌شود. این پروتز معمولاً از ترکیبی از فلز و پلاستیک پزشکی ساخته می‌شود تا بتواند حرکات طبیعی مفصل را بازسازی کند. زمانی که غضروف و استخوان‌های زانو در اثر آرتروز، ضربه یا بیماری‌های دیگر تخریب می‌شوند، درد و محدودیت حرکتی ایجاد می‌شود که در موارد پیشرفته، درمان دارویی و فیزیوتراپی دیگر پاسخگو نیست و جراحی تعویض مفصل زانو یا همان کارگذاری پروتز زانو انجام می‌شود.

هدف از انجام این عمل، بازگرداندن حرکت طبیعی، کاهش درد و کمک به بیمار برای بازگشت به زندگی روزمره است. در واقع پروتز زانو به‌گونه‌ای طراحی شده که بتواند فشارهای وارده را به‌طور یکنواخت توزیع کند و عملکرد مفصل طبیعی را شبیه‌سازی نماید.

چه افرادی به پروتز زانو نیاز پیدا می‌کنند؟

پروتز زانو معمولاً برای افرادی توصیه می‌شود که به دلیل تخریب مفصل، درد مزمن و محدودیت حرکتی شدید دارند. مهم‌ترین گروه‌هایی که ممکن است به این جراحی نیاز پیدا کنند عبارت‌اند از:

• افراد مبتلا به آرتروز پیشرفته (استئوآرتریت): شایع‌ترین دلیل نیاز به پروتز زانو، آرتروز است که موجب ساییدگی و تخریب مفصل می‌شود.
• بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید یا بیماری‌های التهابی مفصل: التهاب طولانی‌مدت می‌تواند موجب تخریب مفصل شود.
• افرادی که دچار شکستگی‌های شدید یا آسیب‌های قبلی زانو هستند: گاهی آسیب‌های ترمیم‌نشده، باعث درد و تغییر شکل زانو می‌شوند.
• افراد دارای انحراف زانو (زانوی پرانتزی یا ضربدری): در مواردی که این تغییر شکل‌ها پیشرفته و دردناک شوند، جراحی مفصل مصنوعی انجام می‌شود.

تصمیم نهایی برای انجام جراحی پس از بررسی دقیق توسط متخصص ارتوپدی و ارزیابی عکس‌ها، وضعیت حرکتی و شدت درد بیمار گرفته می‌شود. اگر می‌خواهید از همین حالا وضعیت خود را بررسی کنید و مشاوره رایگان دریافت کنید، کافی است فرم مشاوره را پر کنید تا تیم ما با شما تماس بگیرد.

معرفی بهترین دکتر عمل پروتز زانو

انتخاب بهترین جراح تعویض مفصل زانو در تهران، مهم‌ترین بخش از مسیر درمان است. دکتر پویا مشکدار، متخصص ارتوپدی و جراحی تعویض مفصل، از پزشکان شناخته‌شده در زمینه جراحی پروتز زانو و لگن است.

ایشان با تجربه‌ی فراوان در انجام جراحی‌های دقیق و موفق، از تکنیک‌های مدرن و استانداردهای بین‌المللی برای جایگذاری پروتز استفاده می‌کنند. بیماران تحت درمان دکتر مشکدار معمولاً پس از جراحی، بهبودی قابل‌توجهی در حرکت زانو و کاهش درد تجربه می‌کنند.

مطب ایشان در خیابان ولیعصر تهران قرار دارد و مراجعان می‌توانند برای ارزیابی تخصصی و تصمیم‌گیری درباره‌ی جراحی به ایشان مراجعه کنند.

انواع پروتز زانو

انتخاب نوع پروتز بستگی به شدت آسیب، سن بیمار و ساختار زانو دارد و هر نوع ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارد. در ادامه با انواع پروتز زانو و شرایط استفاده از هر یک آشنا می‌شویم.

پروتز Unicondylar

این نوع پروتز تنها یک سطح از مفصل زانو را جایگزین می‌کند. در مواردی که آسیب مفصل محدود و شدت آرتریت پایین باشد یا بیمار جوان باشد، پزشک می‌تواند از این پروتز استفاده کند. مزیت آن نسبت به تعویض کامل مفصل زانو، نیاز به جراحی کمتر و حفظ بخش بیشتری از ساختار طبیعی زانو است. با این حال، در آرتریت شدید یا در صورتی که زانوها دچار انحراف قابل توجه باشند، این پروتز مناسب نیست و تعویض کامل مفصل توصیه می‌شود.

پروتز تعویض کامل زانو (PS)

رایج‌ترین نوع پروتز زانو، پروتز PS است. در این روش جراح ابتدا رباط‌های صلیبی زانو را حفظ می‌کند و سپس بخش‌های آسیب دیده غضروف را برمی‌دارد تا سطح مفصل با پروتز جایگزین شود. این پروتز نسبت به سایر انواع ساده‌تر جاگذاری می‌شود و پس از عمل بیمار قادر است زانو را از حالت کاملاً صاف تا حدود ۱۲۰ درجه خم کند.

پروتز CR

این نوع پروتز برای حفظ رباط صلیبی خلفی (PCL) طراحی شده است، رباطی که پشت زانو قرار دارد و به تثبیت مفصل کمک می‌کند. جراحی با این پروتز کمی دشوارتر از نوع PS است و نیازمند تجربه کافی جراح در استفاده از این روش است. هدف این پروتز، نزدیک‌تر کردن عملکرد زانو به حالت طبیعی است.

پروتز CCK

پروتز CCK برای زانوهایی استفاده می‌شود که دچار آسیب شدید، انحراف یا ناپایداری رباط‌های جانبی شده‌اند. این پروتز دارای بخش میانی بلندتر است که با میله‌های فلزی به استخوان متصل می‌شود تا ثبات بیشتری ایجاد کند. جراحی این نوع پروتز پیچیده‌تر است و معمولاً هزینه آن از سایر پروتزها بالاتر است.

پروتز لولایی (HINGE)

در موارد تخریب شدید مفصل یا ضعیف شدن استخوان و بافت نرم زانو، از پروتز لولایی استفاده می‌شود. در این پروتز، سطوح مفصلی با یک قطعه فلزی به هم وصل می‌شوند و قبل از نصب پروتز، حفره‌های استخوانی با سیمان یا قطعات فلزی پر می‌شوند تا پایداری فراهم شود. این عمل نسبت به سایر پروتزها دشوارتر است و جراح باید تجربه کافی داشته باشد.

 تفاوت پروتز ثابت و متحرک

پروتزهای زانو از نظر نحوه‌ی حرکت به دو نوع ثابت (Fixed Bearing) و متحرک (Mobile Bearing) تقسیم می‌شوند.
در نوع ثابت، بخش پلاستیکی بین فلز ران و ساق ثابت است و حرکات محدودتری دارد. اما در نوع متحرک، این بخش می‌تواند چرخش مختصری داشته باشد که باعث شباهت بیشتر به حرکت طبیعی زانو می‌شود. انتخاب بین این دو نوع به سن بیمار، میزان فعالیت و نظر جراح بستگی دارد.

بهترین برندهای پروتز زانو در ایران و جهان

در بازار جهانی برندهای متعددی از پروتز زانو وجود دارند. برخی از معروف‌ترین و مورد استفاده‌ترین برندها عبارت‌اند از:

• زیمر بایومت (Zimmer Biomet) – آمریکا
• استرایکر (Stryker) – آمریکا
• دپو سنتز (Depuy Synthes) – انگلستان – آمریکا
• اسمیت اند نفیو (Smith and Nephew) – انگلستان
• اسکولاپ (Aesculap ) – آلمان

در ایران نیز علاوه بر برندهای وارداتی، برخی شرکت‌ها تولید داخلی را آغاز کرده‌اند. انتخاب برند مناسب بر اساس نظر جراح و بودجه بیمار انجام می‌شود.

بهترین پروتز زانو مال کدام کشور است؟

پروتز زانو در کشورهای مختلف با فناوری‌ها و استانداردهای گوناگون تولید می‌شود، اما بر اساس بررسی‌های پزشکی و تجربه جراحان ارتوپد، پروتزهای ساخت آمریکا، آلمان و سوئیس در سطح بالایی قرار دارند. این کشورها با بهره‌گیری از تحقیقات پیشرفته و کنترل کیفی سخت‌گیرانه، مفاصلی تولید می‌کنند که دوام بالا و سازگاری خوبی با بدن دارند. 

پزشکان انتخاب نوع پروتز را بر اساس سن، وزن، سطح فعالیت و ساختار استخوانی بیمار انجام می‌دهند تا بهترین نتیجه از جراحی تعویض مفصل زانو حاصل شود. بنابراین انتخاب کشور سازنده به‌تنهایی کافی نیست و شرایط بیمار، مهارت جراح و مراقبت‌های پس از عمل، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت درمان دارند.

تفاوت پروتز زانو ایرانی و خارجی

ویژگی	پروتز ایرانی	پروتز خارجی
کیفیت مواد	معمولاً از استانداردهای داخلی بهره می‌برد و کیفیت خوبی دارد	از مواد پیشرفته و استانداردهای بین‌المللی استفاده می‌کند و طول عمر بالاتری دارد
طراحی و تنوع	طراحی ساده‌تر و تنوع محدودتر	طراحی‌های متنوع برای شرایط مختلف زانو و تکنیک‌های جراحی متفاوت
قیمت	اقتصادی‌تر و مناسب‌تر برای بیماران	گران‌تر به دلیل تکنولوژی بالاتر و وارداتی بودن
دوام و عمر مفید	معمولاً کمتر از پروتزهای خارجی، اما در بسیاری موارد مناسب است	طول عمر بالاتر و احتمال نیاز کمتر به جراحی مجدد
پوشش بیمه ای	اغلب بیمه‌ها بخشی از هزینه را پوشش می‌دهند	معمولاً پوشش بیمه کمتر است به‌دلیل قیمت بالا
طول عمر	حدود ۳ تا ۷ سال (بسته به نوع و شرایط استفاده).	معمولاً ۱۰ سال یا بیشتر دوام دارد.

هزینه پروتز زانو در ایران چقدر است؟

هزینه‌ی پروتز زانو در سال ۱۴۰۴ بسته به نوع پروتز، برند، بیمارستان و دستمزد جراح متغیر است. به‌طور میانگین، هزینه‌ی این جراحی در تهران بین ۳۰ تا ۹۰ میلیون تومان برآورد می‌شود.

برای برآورد دقیق‌تر هزینه، لازم است بیمار توسط پزشک معاینه شود تا نوع پروتز و شرایط جراحی مشخص گردد. در مطب دکتر پویا مشکدار پس از بررسی وضعیت بیمار، هزینه‌ی دقیق با جزئیات اعلام می‌شود.

پروتز زانو تا چند سال دوام دارد؟

عمر مفصل مصنوعی زانو معمولاً بین ۱۵ تا ۲۰ سال است و در بسیاری از بیماران حتی بیشتر نیز دوام دارد. میزان دوام به عواملی مانند نوع پروتز، نحوه‌ی جراحی، وزن بیمار و رعایت مراقبت‌های پس از عمل بستگی دارد.

ورزش‌های سنگین یا افزایش وزن می‌تواند عمر پروتز را کاهش دهد، در حالی که رعایت توصیه‌های پزشک و انجام فعالیت‌های کنترل‌شده به حفظ عملکرد آن کمک می‌کند.

عوارض احتمالی پروتز زانو چیست؟

هر عمل جراحی ممکن است با عوارض احتمالی همراه باشد، اما در صورت انجام صحیح توسط جراح ماهر، احتمال بروز آن‌ها بسیار کم است. برخی از عوارض احتمالی شامل موارد زیر است:

• عفونت محل جراحی
• شل شدن یا لق شدن پروتز در طول زمان
• محدودیت در خم شدن زانو در برخی بیماران
• ایجاد لخته‌ی خونی در پا (در صورت عدم تحرک کافی)

پیشگیری از این مشکلات با رعایت دقیق مراقبت‌های پس از عمل و مراجعه منظم به بهترین متخصص ارتوپدی در ولیعصر امکان‌پذیر است.

سوالات متداول