دستشویی رفتن بعد از عمل تعویض مفصل زانو یکی از اولین نگرانیهایی است که بسیاری از بیماران بلافاصله پس از جراحی با آن روبهرو میشوند و حتی میتواند باعث اضطراب و ترس از حرکت شود.
در این مقاله قرار است توضیح دهیم چه زمانی میتوان از تخت بلند شد، بهترین وضعیت نشستن و بلند شدن از توالت چیست و چه نکاتی درد و فشار روی زانو را کمتر میکند. همچنین درباره وسایل کمکی، تفاوت توالت فرنگی و ایرانی بعد از جراحی و اشتباهات رایجی که روند بهبودی را سختتر میکند صحبت خواهیم کرد.

آیا دستشویی رفتن بعد از عمل تعویض مفصل زانو امکانپذیر است؟
بعد از عمل تعویض مفصل زانو، بسیاری از بیماران نگران توانایی خود برای رفتن به دستشویی هستند. اما دستشویی رفتن بعد از عمل تعویض مفصل زانو امکانپذیر است و حتی بخشی از روند بازگشت به حرکت به حساب میآید.
در روزهای ابتدایی بعد از جراحی، معمولاً نیاز به کمک پرستار یا همراه برای استفاده از توالت وجود دارد، اما با پیشرفت روند بهبودی و انجام تمرینات فیزیوتراپی، بیمار میتواند به تدریج بدون کمک به دستشویی برود. البته این کار باید با آموزش صحیح و در صورت نیاز با کمک وسایل حمایتی انجام شود تا به زانو فشاری وارد نشود.
ویدیوی توضیحات دکتر پویا مشکدار حین انجام جراحی تعویض مفصل زانو و نمایش راه رفتن بیماران تنها یک روز پس از عمل.
رضایت از تعویض مفصل زانو
برای دریافت مشاوره رایگان با دکتر مشکدار، لطفاً فرم زیر را تکمیل کنید تا در اولین فرصت با شما تماس بگیریم.
از چند ساعت بعد از عمل تعویض مفصل زانو میتوان به دستشویی رفت؟
در بیشتر موارد، چند ساعت پس از جراحی و بعد از پایدار شدن وضعیت عمومی بدن، بیمار میتواند با کمک پرستار از تخت بلند شود. زمان دقیق به شرایط جسمی فرد، نوع بیحسی و نظر پزشک بستگی دارد. در دفعات اول، همراهی یک فرد آموزشدیده ضروری است تا خطر سر خوردن یا عدم تعادل به حداقل برسد.
درد هنگام نشستن یا بلند شدن از توالت بعد از تعویض مفصل زانو طبیعی است؟
احساس درد یا کشیدگی خفیف هنگام نشستن یا بلند شدن از توالت در روزهای اول طبیعی است. عضلات و بافتهای اطراف زانو هنوز در حال ترمیم هستند و به زمان نیاز دارند. با این حال، اگر درد شدید، ناگهانی یا رو به افزایش باشد، باید موضوع را با پزشک یا فیزیوتراپیست در میان گذاشت. رعایت روش درست حرکت نقش زیادی در کاهش این ناراحتی دارد.
بهترین وضعیت نشستن و بلند شدن از توالت بعد از تعویض مفصل زانو
بعد از عمل تعویض مفصل زانو، بهترین وضعیت نشستن و بلند شدن از توالت به شکلی است که فشار اضافی به زانوی جراحیشده وارد نشود و تعادل بدن حفظ شود. توصیه میشود از توالت فرنگی با ارتفاع مناسب یا توالت دارای پایه افزاینده استفاده شود تا زانو بیش از حد خم نشود.
هنگام نشستن، ابتدا با پشت به توالت بایستید، پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید، زانوی جراحیشده را کمی جلوتر نگه دارید و با کمک دستها یا دستگیرههای کناری، آرام و کنترلشده بنشینید.
برای بلند شدن نیز ابتدا وزن بدن را روی پای سالم و دستها منتقل کرده، تنه را کمی به جلو متمایل کنید و بدون فشار ناگهانی روی زانو، بهآرامی بایستید. رعایت این اصول به کاهش درد، پیشگیری از آسیب مفصل و افزایش ایمنی در دوران نقاهت کمک میکند.

آیا استفاده از توالت فرنگی بعد از تعویض مفصل زانو ضروری است؟
در دوره نقاهت بعد از جراحی زانو، توالت فرنگی انتخاب مناسبتری نسبت به توالت ایرانی است، زیرا نیاز به خم شدن زیاد زانو ندارد. استفاده از توالت ایرانی میتواند فشار زیادی به مفصل تازه جراحیشده وارد کند و خطر آسیب را بالا ببرد. در صورت نبود توالت فرنگی، میتوان از صندلیهای مخصوص یا مبدل توالت استفاده کرد تا ارتفاع مناسب ایجاد شود.
استفاده از واکر یا عصا هنگام رفتن به دستشویی چگونه باید باشد؟
واکر یا عصا باید همیشه قبل از شروع حرکت در جای ثابت قرار بگیرد. هنگام راه رفتن به سمت دستشویی، قدمها کوتاه و کنترلشده باشند. در فضای سرویس بهداشتی نیز نباید واکر را کنار گذاشت، چون حفظ تعادل در این محیط اهمیت بیشتری دارد. اطمینان از خشک بودن زمین و نبود موانع هم بسیار مهم است.
بیشتر بخوانید: علت صدا دادن زانو بعد از تعویض مفصل چیست؟
رژیم غذایی مناسب برای جلوگیری از یبوست
رژیم غذایی مناسب برای جلوگیری از یبوست بر پایه مصرف کافی فیبر، مایعات و انتخاب درست مواد غذایی تنظیم میشود. طبق توصیه منابع معتبر پزشکی، استفاده منظم از میوهها و سبزیجات تازه مانند سیب با پوست، گلابی، کیوی، سبزیهای برگدار، حبوبات، غلات سبوسدار و نانهای تهیهشده از آرد کامل به حرکت طبیعی روده کمک میکند.
نوشیدن آب کافی در طول روز در کنار فیبر باعث نرم شدن مدفوع و کاهش فشار هنگام دفع میشود. محدود کردن مصرف غذاهای فرآوریشده، فستفودها، برنج و نان سفید، و مصرف متعادل لبنیات نیز اهمیت دارد. رعایت این الگوی غذایی ساده میتواند به منظم شدن عملکرد روده و کاهش ناراحتیهای گوارشی کمک کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر هنگام رفتن به دستشویی درد شدید و غیرقابل تحمل، بیحسی، قفل شدن زانو، تورم زیاد یا ناتوانی در ایستادن ایجاد شود، مراجعه به پزشک ضروری است. همچنین در صورت بروز ترشح غیرعادی از محل جراحی یا تب، نباید موضوع نادیده گرفته شود.
سوالات متداول
معمولاً بعد از جراحی تعویض مفصل زانو، استفاده از وسایل کمکی مثل واکر یا عصا برای رفتن به دستشویی بین ۲ تا ۴ هفته توصیه میشود.
بله، وزن بدن میتواند فشار روی زانو و مفصل تازه جراحی شده را افزایش دهد و حرکت برای رفتن به دستشویی را دشوارتر کند. حفظ وزن مناسب و استفاده از واکر یا عصا میتواند ایمنی و راحتی بیمار را افزایش دهد.
معمولاً بیماران میتوانند ۱ تا ۳ روز بعد از عمل تعویض مفصل زانو، با استفاده از واکر، بدون کمک دیگران به دستشویی بروند.