نحوه خوابیدن بعد از عمل تعویض مفصل لگن بدون درد و ناراحتی

خوابیدن بعد از عمل تعویض مفصل لگن یکی از چالش‌هایی است که بسیاری از بیماران در همان روزهای اول با آن روبه‌رو می‌شوند؛ چرا که انتخاب یک وضعیت مناسب می‌تواند درد را کمتر کند و روند ترمیم را بهتر پیش ببرد. 

در این مقاله به شما می‌گوییم بهترین حالت‌های خوابیدن در هفته‌های ابتدایی کدام‌اند، در چه موقعیتی باید با احتیاط بیشتری بخوابید و چه زمانی می‌توانید به حالت‌های عادی برگردید. همچنین نکاتی را بررسی می‌کنیم که کمک می‌کنند خواب راحت‌تر و بدون فشار بر مفصل جدید تجربه کنید. 

چرا نحوه خوابیدن بعد از تعویض مفصل لگن مهم است؟

در هفته‌های اول بعد از این عمل، ساختارهای اطراف مفصل هنوز در حال سازگاری با پروتز هستند و به زمان نیاز دارند تا دوباره استحکام پیدا کنند. اگر در موقعیتی قرار بگیرید که لگن دچار پیچش یا زاویه خطرناک شود، احتمال فشار ناخواسته روی پروتز بالا می‌رود. علاوه بر این، طرز خوابیدن می‌تواند بر گردش خون، تورم و وضعیت عضلات تاثیر بگذارد. قرارگیری بدن در حالت مناسب کمک می‌کند لگن ثابت‌تر بماند، درد کمتر شود و احتمال حرکات ناگهانی کاهش پیدا کند.

برای دریافت مشاوره رایگان با دکتر مشکدار، لطفاً فرم زیر را تکمیل کنید تا در اولین فرصت با شما تماس بگیریم.

بهترین وضعیت‌های خواب در هفته‌های اول بعد از عمل

در هفته‌های اول بعد از عمل جراحی، انتخاب وضعیت خواب مناسب اهمیت زیادی دارد، زیرا می‌تواند روند بهبودی را سرعت ببخشد و خطر بروز درد یا آسیب به محل جراحی را کاهش دهد. بهترین وضعیت‌های خواب معمولاً شامل موارد زیر هستند:

دوره پس از عمل	وضعیت خواب توصیه‌شده	نکات مهم	اقدامات کمکی
روز ۱ تا ۷	خوابیدن به پشت با قرار دادن بالش بین زانوها	پاها را صاف نگه دارید و از چرخش ناگهانی جلوگیری کنید.	استفاده از کمپرس سرد، مصرف داروی ضد درد طبق نسخه، گذاشتن بالش کوچک زیر کمر در صورت نیاز.
هفته ۲ تا ۴	خوابیدن به پشت یا به پهلوی سالم با دو بالش بین پاها	پای عمل‌شده نباید جلوتر یا عقب‌تر از پای سالم قرار گیرد و از خوابیدن روی پهلوی جراحی‌شده خودداری کنید.	انجام حرکات کششی ملایم که فیزیوتراپیست توصیه کرده، رعایت زاویه مناسب زانو و لگن، ادامه داروهای تجویز شده.
هفته ۵ تا ۶	خوابیدن به پشت یا پهلوی سالم	می‌توانید ضخامت بالش‌ها را کمی کاهش دهید و فاصله بین پاها را حفظ کنید.	تمرینات سبک فیزیوتراپی، بررسی و کنترل درد شبانه، ادامه مصرف داروها در صورت نیاز.
هفته ۷ به بعد	در صورت تأیید پزشک، ممکن است بتوانید محدود روی پهلوی عمل‌شده یا حتی روی شکم بخوابید	فقط با اجازه پزشک و با رعایت نکات ایمنی، از چرخش ناگهانی لگن پرهیز کنید.	پزشک ثبات مفصل را بررسی می‌کند، می‌توانید استفاده از بالش‌های اضافی را کم کنید و مراقب راحتی شبانه باشید.

خوابیدن به پشت بعد از تعویض مفصل لگن

خوابیدن به پشت یکی از مطمئن‌ترین روش‌ها برای هفته‌های اولیه است. در این حالت، قرار دادن یک بالش پهن بین زانوها باعث می‌شود پاها در راستای صحیح باقی بمانند و به داخل یا خارج نچرخند. اگر کمرتان دچار خستگی می‌شود، یک بالش کوچک زیر زانوها می‌تواند از قوس زیاد ستون فقرات جلوگیری کند. همچنین بهتر است پا را بیش از حد بالا نیاورید یا زانو را خم نکنید تا فشار به ناحیه عمل وارد نشود.

خوابیدن به پهلو بعد از تعویض مفصل لگن

اگر تمایل دارید به پهلو بخوابید، تنها اجازه دارید روی پهلوی سالم دراز بکشید. استفاده از دو بالش بین ران‌ها کمک می‌کند پاها در حالت ثابت بمانند و لگن دچار پیچش نشود. در این حالت، پای جراحی‌شده نباید از پای سالم جلوتر یا عقب‌تر قرار گیرد، زیرا می‌تواند باعث کشیدگی عضلات اطراف لگن شود. اگر بالش‌ها به اندازه کافی ضخیم باشند، اجازه نمی‌دهند پاها روی هم قرار بگیرند و در طول شب ثابت می‌مانند.

استفاده از بالش‌ها و وسایل کمکی

در بسیاری از موارد، استفاده از بالش‌های کوچک، بالشتک‌های مخصوص یا حتی کوسن‌های شیبدار می‌تواند به حفظ وضعیت مناسب بدن و کاهش درد کمک کند.

نکته: همیشه توصیه‌های جراح تعویض مفصل لگن خوب را رعایت کنید، زیرا هر عمل جراحی نیاز به مراقبت‌های متفاوتی دارد و وضعیت خواب مناسب ممکن است بسته به نوع جراحی و شرایط بیمار تغییر کند.

چه وضعیت‌های خوابی بعد از تعویض مفصل لگن خطرناک یا ممنوع هستند؟

بعد از جراحی تعویض مفصل لگن، نحوه خوابیدن اهمیت بسیار زیادی دارد، زیرا برخی وضعیت‌ها می‌توانند باعث دررفتگی مفصل، درد یا تاخیر در بهبود شوند.

آیا خوابیدن به روی شکم بعد از جراحی تعویض مفصل لگن مجاز است؟

خوابیدن روی شکم در هفته‌های نخست توصیه نمی‌شود، زیرا این وضعیت باعث چرخش لگن و کشیده شدن عضلات می‌شود. قرار گرفتن طولانی‌مدت در این حالت، به‌خصوص زمانی که هنوز بافت‌ها ترمیم نشده‌اند، احتمال فشار اضافی بر پروتز را بالا می‌برد. با این حال، برخی بیماران پس از گذشت چندین هفته و با تأیید پزشک می‌توانند به‌صورت محدود این حالت را امتحان کنند. پیش از آنکه به روی شکم بخوابید، لازم است حتماً این موضوع را با پزشک در میان بگذارید.

 چرخش بیش از حد پا به داخل یا خارج

حرکت پا به سمت داخل یا خارج هنگام خواب می‌تواند باعث دررفتگی مفصل مصنوعی شود. به‌خصوص وقتی پای عمل‌شده به سمت پای دیگر خم شود یا در خوابیدن به پهلو چرخانده شود، فشار زیادی روی مفصل وارد می‌شود. بهتر است پاها را صاف و روبه‌جلو نگه داشته و از چرخش شدید جلوگیری کنید.

خوابیدن با پاها روی هم یا خم شدن شدید لگن

 قرار دادن پاها روی هم یا خم کردن لگن بیش از ۹۰ درجه وضعیت خطرناکی است، زیرا فشار زیادی روی مفصل جدید وارد می‌کند و احتمال دررفتگی و آسیب بافت اطراف را افزایش می‌دهد. استفاده از بالش یا وسایل کمکی برای حفظ زاویه مناسب بین پاها و جلوگیری از خم شدن شدید لگن ضروری است.

چگونه می‌توانم درد شبانه و ناراحتی هنگام خواب بعد از تعویض مفصل لگن را مدیریت کنم؟

1. استفاده از بالشت و وسایل کمکی: قرار دادن بالشت زیر زانو هنگام خواب به پشت یا بین زانوها هنگام خوابیدن به پهلو باعث کاهش فشار روی مفصل لگن و کمک به حفظ زاویه مناسب می‌شود. این کار علاوه بر کاهش درد، از چرخش غیرطبیعی لگن و خطر دررفتگی مفصل نیز جلوگیری می‌کند.

2. داروهای مسکن تجویز شده: مصرف داروهای مسکن طبق دستور جراح می‌تواند شدت درد شبانه را کاهش دهد. معمولاً پزشکان توصیه می‌کنند دارو را نیم ساعت قبل از خواب مصرف کنید تا شب راحت‌تری داشته باشید. هرگز بدون مشورت با پزشک دوز دارو را تغییر ندهید.

3. تغییر وضعیت خواب و رعایت زاویه مناسب: خوابیدن به پشت با زانوهای کمی خم یا به پهلو با بالشت بین زانوها امن‌ترین وضعیت‌ها هستند. تغییر وضعیت‌های غیرمجاز، مانند خوابیدن روی شکم یا خم شدن شدید لگن، می‌تواند درد را افزایش دهد و خواب را مختل کند.

4. کمپرس سرد یا گرم: برای کاهش درد و التهاب، می‌توانید از کمپرس سرد یا گرم استفاده کنید. کمپرس سرد معمولاً التهاب و ورم را کم می‌کند، در حالی که کمپرس گرم عضلات اطراف مفصل را آرام کرده و درد عضلانی را کاهش می‌دهد. توجه داشته باشید که مفصل تازه جراحی‌شده را مستقیماً با حرارت یا سرما فشار ندهید؛ همیشه از یک پارچه یا حوله بین کمپرس و پوست استفاده کنید.

5. تمرینات سبک قبل از خواب: تمرینات ملایم فیزیوتراپی یا حرکات کششی توصیه‌شده توسط پزشک می‌تواند سفتی عضلات اطراف لگن را کاهش دهد و خواب راحت‌تری ایجاد کند. این تمرین‌ها نباید باعث درد شدید شوند؛ در صورت ایجاد درد، بلافاصله متوقف کنید.

6. محیط خواب مناسب: تشک و بالش مناسب، دمای مناسب اتاق و کاهش عوامل مزاحم نور و صدا می‌تواند کیفیت خواب را بهبود دهد. یک محیط آرام باعث کاهش استرس و در نتیجه کاهش حساسیت به درد می‌شود.

بیشتر بخوانید: آمادگی قبل از تعویض مفصل لگن: چک‌لیست کامل برای بیماران

چگونه باید از تخت بلند شوم و دوباره دراز بکشم تا به مفصل لگن فشار نیاید؟

نحوه بلند شدن و دراز کشیدن به اندازه وضعیت خواب اهمیت دارد. برای بلند شدن، ابتدا باید نیم‌خیز شوید و روی آرنج‌ها تکیه کنید، سپس پاها را بدون چرخش کنار تخت بیاورید و به آرامی بنشینید. بعد از قرار گرفتن در حالت نشسته، با کمک دست‌ها و بدون خم شدن زیاد به جلو، بایستید. برای دراز کشیدن نیز همین مراحل را برعکس انجام دهید؛ یعنی ابتدا بنشینید، سپس پاها را به‌صورت مستقیم روی تخت ببرید و بعد به‌آرامی دراز بکشید. قرار دادن بالش بین پاها را از همان لحظه اول فراموش نکنید.

جمع بندی

خوابیدن بعد از جراحی تعویض مفصل لگن نیاز به دقت دارد تا مفصل در وضعیت پایدار باقی بماند و دوران نقاهت بدون چالش طی شود. انتخاب حالت‌های مجاز، استفاده از بالش برای ثابت نگه داشتن پاها، پرهیز از وضعیت‌های پرخطر و رعایت نکات مربوط به بلند شدن از تخت، می‌تواند خواب شبانه را بسیار راحت‌تر کند. اگر هنگام خواب دچار درد شدید یا احساس کردید در یک حالت نمی‌توانید قرار بگیرید، حتماً آن را با پزشک یا فیزیوتراپیست مطرح کنید تا بهترین توصیه متناسب با شرایط شما ارائه شود.