جراحی مینیسک زانو زمانی انجام میشود که پارگی یا آسیب این بخش باعث درد مداوم، تورم یا محدودیت در حرکت زانو شود و درمانهای سادهتر مثل دارو یا فیزیوتراپی نتیجه ندهند.
مینیسک مانند ضربهگیر عمل میکند و نقش زیادی در پایداری مفصل دارد؛ به همین دلیل، آسیب به آن میتواند زندگی روزمره فرد را مختل کند. با انجام جراحی، پزشک بسته به نوع آسیب، مینیسک را ترمیم یا بخش آسیبدیده را خارج میکند تا عملکرد طبیعی زانو دوباره برگردد. این روش کمک میکند درد کاهش یابد، از آسیبهای بیشتر جلوگیری شود و فرد راحتتر به فعالیتهای روزانه و حتی ورزش برگردد.
جراحی منیسک زانو چیست؟
جراحی منیسک زانو برای ترمیم یا برداشتن بخش آسیبدیده منیسک است که معمولاً در اثر پیچخوردن یا خم شدن ناگهانی زانو دچار پارگی میشود. منیسکها غضروفهایی در مفصل زانو هستند که نقش مهمی در پایداری زانو دارند و آسیب آنها میتواند موجب درد، تورم و محدودیت حرکتی شود. نوع جراحی، که شامل ترمیم یا برداشتن بخشی از منیسک آسیبدیده است، بر اساس شدت پارگی و تشخیص بهترین متخصص ارتوپدی تعیین میشود.
چه زمانی به جراحی ترمیم مینیسک زانو نیاز است؟
تصمیم به انجام جراحی منیسک به عوامل مختلفی بستگی دارد، در موارد زیر، جراحی ممکن است ضروری باشد:
- در صورت پارگی شدید که امکان ترمیم آن به روشهای غیرجراحی وجود نداشته باشد.
- در صورتی که درد و التهاب زانو بهصورت مزمن باقی بماند.
- در مواردی که بیمار دچار قفل شدن یا احساس خالی شدن زانو و ضعف شدید در مفصل شود.
- چنانچه بخشهایی از منیسک که در جذب نیرو و پایداری مفصل نقش مهمی دارند دچار آسیب شوند.
- اگر فیزیوتراپی، داروهای ضدالتهابی و سایر روشهای غیرتهاجمی نتوانند عملکرد طبیعی زانو را بازیابی کنند.
- در صورتی که آسیب منیسک مانع از انجام فعالیتهای روزمره یا ورزشی بیمار شود.
مزایای جراحی منیسک زانو
جراحی منیسک زانو برای کاهش درد، بهبود عملکرد حرکتی و جلوگیری از پیشرفت آسیبهای مفصلی انجام میشود. این جراحی، مخصوصا به روش آرتروسکوپی، دوره نقاهت کوتاهی دارد و بیمار معمولاً در همان روز مرخص میشود. از مهمترین مزایای آن میتوان به بازگرداندن فرد به فعالیتهای روزمره و ورزشی، بهبود تحرک، افزایش پایداری زانو و کاهش خطر ابتلا به آرتروز زودرس اشاره کرد.
بیشتر بخوانید: هزینه عمل مینیسک زانو در سال 1404 چقدر است؟
اقدامات قبل از جراحی منیسک زانو
قبل از جراحی مینیسک زانو بهتر است چند نکته مهم را رعایت کنید تا عمل بدون مشکل انجام شود و دوره نقاهت هم راحتتر سپری شود:
| آزمایشهای پزشکی: | پزشک معمولاً یکسری آزمایش خون و بررسیهای اولیه درخواست میکند تا مطمئن شود بدن برای جراحی آماده است. |
| تصویربرداری از زانو: | انجام MRI یا عکس ساده کمک میکند محل دقیق پارگی و شدت آن مشخص شود. |
| بررسی داروها: | اگر داروی خاصی مثل رقیقکننده خون مصرف میکنید، ممکن است لازم باشد چند روز قبل از عمل با نظر پزشک قطع یا تنظیم شود. |
| ترک سیگار و الکل: | حداقل چند هفته قبل از عمل باید مصرف سیگار و مشروبات قطع شود تا ترمیم بافتها بهتر انجام گیرد. |
| تقویت عضلات زانو: | گاهی توصیه میشود چند حرکت ورزشی ساده یا جلسات فیزیوتراپی قبل از عمل انجام دهید تا ریکاوری بعد از جراحی سریعتر باشد. |
| ناشتا بودن قبل از عمل: | معمولاً باید از شب قبل چیزی نخورید یا ننوشید تا حین بیهوشی مشکلی ایجاد نشود. |
| آماده کردن شرایط منزل و همراه: | بهتر است فردی همراهتان باشد تا بعد از عمل شما را تا خانه برساند و در روزهای اول کمک کند. |
انواع روشهای جراحی مینیسک زانو
جراحی منیسک زانو شامل سه روش اصلی است: ترمیم منیسک، منیسکتومی (برداشت بخش آسیبدیده) و پیوند منیسک. انتخاب روش مناسب بستگی به نوع و شدت آسیب، سن بیمار و وضعیت سلامت کلی او دارد.
ترمیم منیسک: این روش برای بازسازی منیسک آسیبدیده انجام میشود. جراح تلاش میکند تا بخش پاره شده را ترمیم کند و عملکرد طبیعی زانو را حفظ نماید.
منیسکتومی (برداشت بخش آسیبدیده): در این روش جراح قسمت آسیبدیده منیسک را برمی دارد و سطح مفصل را صاف میکند. منیسکتومی گزینهای مناسب برای پارگیهای شدید و غیرقابل ترمیم است و از گسترش آسیب و بروز مشکلات بیشتر جلوگیری میکند. این عمل نیز به روش آرتروسکوپی انجام میشود، اما در صورت برداشتن مقدار زیادی از منیسک، خطر افزایش فشار بر مفصل و ابتلا به آرتروز زانو در آینده وجود دارد.
پیوند منیسک: در مواردی که آسیب به منیسک بسیار شدید است و ترمیم یا برداشتن آن ممکن نیست، جراح از منیسک اهدایی (آلوگرافت) یا منیسک مصنوعی برای جایگزینی بافت آسیبدیده استفاده میکند. این روش که بیشتر برای بیماران جوانتر از 50 سال و دارای آسیبهای شدید منیسک یا آرتروز زودرس توصیه میشود.
جراحی مینیسک زانو چگونه انجام می شود؟
جراحی مینیسک زانو معمولاً به دو شکل انجام میشود: روش باز و روش آرتروسکوپی.
جراحی مینیسک زانو با آرتروسکوپی
جراحی مینیسک زانو معمولاً با روش آرتروسکوپی و حداقل تهاجم انجام میشود. پس از بررسی آسیب با تصویربرداری (مانند MRI) و ارزیابی شرایط بیمار، بیمار تحت بیحسی موضعی (کمر به پایین) یا بیهوشی عمومی قرار میگیرد.
جراح از طریق برشهای کوچک، ابزارهای مخصوص و دوربین را وارد مفصل زانو کرده و بسته به شدت آسیب، مینیسک را ترمیم یا بخشهای غیرقابل ترمیم را حذف میکند. پس از جراحی، مراقبت بعد از عمل مینیسک زانو برای کاهش درد و تورم انجام میشود و بیمار با تمرینات توانبخشی تحت نظر متخصص، روند بهبودی را طی میکند.
جراحی مینیسک زانو به روش باز
جراحی مینیسک زانو به روش باز روشی است که در آن جراح با ایجاد یک برش بزرگتر، مستقیماً به مفصل دسترسی پیدا میکند تا بتواند قسمت آسیبدیده را ترمیم یا در صورت نیاز بردارد. این شیوه معمولاً زمانی انتخاب میشود که شدت آسیب زیاد باشد یا امکان درمان با آرتروسکوپی وجود نداشته باشد. هرچند دوره بهبودی بعد از این نوع عمل کمی طولانیتر است، اما در شرایط خاص میتواند بهترین گزینه برای بازگرداندن حرکت طبیعی زانو و جلوگیری از مشکلات بعدی باشد.
جراحی مینیسک زانو چقدر طول میکشد؟
مدت زمان جراحی مینیسک زانو به نوع آسیب و روش جراحی بستگی دارد، اما معمولاً این عمل جزو جراحیهای نسبتاً کوتاه محسوب میشود. در بیشتر بیماران، عمل بین ۳۰ دقیقه تا یک ساعت طول میکشد و در موارد پیچیدهتر که نیاز به ترمیم دقیقتری دارند، ممکن است کمی زمان بیشتری صرف شود.
عوارض جراحی مینیسک زانو
لخته شدن خون، خونریزی در داخل زانو، عفونت، آسیب به اعصاب یا عروق خونی و سفتی مفصل زانو جزو خطرات احتمالی جراحی هستند. علاوه بر این، در صورتی که جراحی منیسک بهصورت جزئی (منیسکتومی) انجام شود، احتمال افزایش خطر ابتلا به آرتریت زانو در سالهای آینده وجود دارد. در این روش، برداشتن قسمتی از منیسک ممکن است به افزایش استرس و اصطکاک در مفصل زانو منجر شود.
با وجود این، برای اکثر بیماران، مزایای درمان پارگی مینیسک و کاهش علائم آن از خطرات احتمالی جراحی بیشتر است. به هر حال، مشاوره با جراح برای بررسی خطرات احتمالی، قبل از تصمیمگیری در مورد جراحی ضروری است.
سوالات متداول
بعد از جراحی مینیسک، کمی درد و تورم طبیعی است اما با داروهای مسکن و مراقبتهای بعد از عمل قابل کنترل است.
آرتروسکوپی یک جراحی کم خطر زانو است که با دوربین و ابزارهای کوچک، مینیسک آسیبدیده را ترمیم میکنند. این روش درد و تورم کمتری دارد و بهبود زودتری نسبت به جراحی باز فراهم میکند.
بله، جراحی مینیسک در سنین بالا هم امکانپذیر است، اما قبل از عمل پزشک وضعیت مفصل و سلامت عمومی بیمار را بررسی میکند. در برخی موارد، درمانهایی که ریسک کمتری دارند یا فیزیوتراپی هم پیشنهاد میشود.
جمع بندی
جراحی ترمیم مینیسک زانو یک روش جراحی است که برای درمان پارگی مینیسک، که یک غضروف C شکل در زانو است، انجام میشود. هدف این جراحی، ترمیم یا برداشتن قسمت آسیبدیده مینیسک است تا درد و تورم زانو کاهش یابد و عملکرد آن بهبود یابد. این جراحی معمولاً به صورت آرتروسکوپی انجام میشود که یک روش کم تهاجمی است و زمان بهبودی کوتاهتری دارد.