جراحی رباط صلیبی زانو چگونه انجام می‌شود؟ (ویدیو عمل)

جراحی رباط صلیبی زانو زمانی انجام می‌شود که پارگی رباط موجب درد، ناپایداری یا محدود شدن حرکت زانو گردد. رباط صلیبی بافتی محکم متشکل از فیبرهای کلاژن است که وظیفه آن ایجاد ثبات در حرکات جلو و عقب و همچنین حرکات چرخشی مفصل زانو می‌باشد.

هدف عمل بازگرداندن پایداری زانو و فراهم کردن امکان بازگشت به فعالیت‌های روزمره و ورزشی با کمترین عارضه است. در ادامه این مقاله از دکتر مشکدار، تمام نکاتی که باید قبل از انجام این جراحی بدانید را بررسی میکنیم.

جراحی رباط صلیبی زانو چیست؟

جراحی بازسازی رباط صلیبی قدامی (Anterior cruciate ligament injury) با هدف ترمیم یا جایگزینی رباط آسیب‌دیده انجام می‌شود تا ثبات و عملکرد طبیعی زانو بازگردد و درد کاهش یابد.

در این عمل، بهترین متخصص و جراح ارتوپد با استفاده از تاندون خود بیمار یا پیوند اهدایی و بیشتر مواقع با تکنیک آرتروسکوپی، رباط را بازسازی می‌کند. این روش نه‌تنها روند بهبودی را تسریع می‌کند، بلکه امکان بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره و ورزشی را برای بیمار فراهم می‌آورد.

فیلم عمل رباط صلیبی زانو

در این ویدیو، مراحل جراحی رباط صلیبی زانو را با توضیحات تخصصی دکتر مشکدار مشاهده می‌کنید.

علت انجام جراحی رباط صلیبی چیست؟

رباط صلیبی قدامی یکی از دو رباط محوری است که در مفصل زانو قرار دارد و نقش مهمی در پایداری و عملکرد این مفصل دارد. آسیب به رباط صلیبی، که اغلب در نتیجه حرکات ناگهانی و چرخشی در فعالیت‌های ورزشی و پرخطر رخ می‌دهد، می‌تواند منجر به ناپایداری زانو، درد و محدودیت حرکتی شود. در موارد شدید، این آسیب می‌تواند به تخریب غضروف مفصلی و آرتروز زودرس منجر شود.

• شایع‌ترین دلیل جراحی، ناپایداری زانو است که منجر به احساس خالی شدن یا لغزش زانو در حین فعالیت‌های روزمره یا ورزشی می‌شود.
• در صورتی که آسیب رباط صلیبی با سایر آسیب‌های زانو مانند پارگی منیسک یا آسیب به سایر رباط‌ها همراه باشد، جراحی توصیه می‌شود.
• اگرچه سن به تنهایی یک عامل تعیین‌کننده نیست، اما بیماران جوان‌تر که فعالیت بیشتری دارند و خطر ابتلا به آرتروز در آن‌ها بیشتر است، معمولاً کاندیدای بهتری برای جراحی هستند.
• در صورتی که درمان‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی و استفاده از بریس نتوانند ناپایداری زانو را کنترل کنند، جراحی توصیه می‌شود.

بیشتر بخوانید: هزینه عمل رباط صلیبی زانو در 1404 چقدر است؟

اقدامات لازم برای جراحی رباط صلیبی زانو

رعایت نکات زیر برای تسریع روند بهبودی بعد از جراحی ضروریست.

1. در مرحله اول، بیمار باید تحت معاینات پزشکی کامل قرار گرفته و مشاوره تخصصی با بهترین جراح رباط صلیبی در تهران داشته باشد تا وضعیت عمومی سلامت و شرایط زانو ارزیابی شود.
2.  قطع مصرف داروهای رقیق‌کننده خون مانند آسپرین و داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی طبق توصیه متخصص، برای کاهش خطر خونریزی ضروری است.
3.  انجام تمرینات تقویت‌کننده عضلات پا و فیزیوتراپی پیش از جراحی نیز می‌تواند به تسریع روند بهبودی کمک کند.
4. علاوه بر این، بیمار باید از شب قبل از عمل ناشتا باشد و تمامی دستورالعمل‌های جراح را برای مراقبت‌های قبل و بعد از جراحی رعایت کند تا بهترین نتیجه درمانی حاصل شود.

برای دریافت مشاوره رایگان با دکتر مشکدار، لطفاً فرم زیر را تکمیل کنید تا در اولین فرصت با شما تماس بگیریم.

انواع روش جراحی رباط صلیبی زانو

در ادامه به بررسی انواع گرافت‌های مورد استفاده و روش‌های مختلف جراحی رباط صلیبی زانو می‌پردازیم تا با فرآیند درمان و انتخاب بهترین روش آشنا شوید.

انواع گرافت (پیوند)

تاندون همسترینگ	یکی از رایج‌ترین روش‌هاست. در این تکنیک از تاندون‌های پشت ران استفاده می‌شود. به دلیل درد کمتر در محل برداشت و بازگشت سریع‌تر بیمار به فعالیت‌ها، محبوبیت زیادی دارد.
تاندون کشکک	در این روش، بخشی از تاندون کشکک به همراه قطعات استخوانی دو طرف آن به کار می‌رود. از نظر استحکام بسیار مناسب است، اما احتمال ایجاد درد جلوی زانو در برخی بیماران وجود دارد.
تاندون چهارسر ران	انتخابی مؤثر برای افرادی است که به جراحی مجدد نیاز دارند یا شرایط استفاده از کشکک مناسب نیست. این گرافت قدرت بالایی دارد و ناراحتی ناشی از برداشت آن معمولاً قابل تحمل است.
گرافت از بانک بافت	در این روش از بافت اهدایی فرد دیگر استفاده می‌شود. برای بیمارانی که نمی‌خواهند از تاندون خود استفاده کنند یا در عمل‌های مجدد، گزینه مناسبی است. البته زمان ترمیم طولانی‌تر و احتمال عفونت کمی بیشتر است.

روش‌های جراحی

آرتروسکوپی	رایج‌ترین شیوه جراحی امروزی است که با برش‌های کوچک و دوربین انجام می‌شود. این روش کم‌تهاجمی، درد و خونریزی کمتری دارد و دوران نقاهت بیمار را کوتاه‌تر می‌کند.
جراحی باز	امروزه کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد و بیشتر برای آسیب‌های پیچیده یا همراه با سایر صدمات زانو به‌کار می‌رود.
بازسازی تک‌دسته‌ای	در این روش تنها یک گرافت جایگزین رباط آسیب‌دیده می‌شود. ساده‌تر از سایر تکنیک‌هاست و در بیشتر بیماران نتایج بالینی خوبی دارد.
بازسازی دودسته‌ای	تکنیکی پیشرفته‌تر است که با دو گرافت انجام می‌شود. این روش باعث بازسازی بهتر حرکات چرخشی زانو و افزایش ثبات مفصل می‌شود.
ترمیم رباط	در موارد خاص، به جای بازسازی کامل، رباط آسیب‌دیده بخیه زده و ترمیم می‌شود. این روش محدودتر است و تنها برای برخی انواع پارگی کاربرد دارد.

بهترین روش جراحی رباط صلیبی زانو

بهترین روش جراحی رباط صلیبی زانو معمولاً بازسازی رباط با استفاده از گرافت (پیوند) بافتی است که از تاندون همسترینگ، کشکک (پاتلار) یا گاهی تاندون چهارسر ران گرفته می‌شود. این عمل با روش آرتروسکوپی انجام می‌شود که با ایجاد برش‌های کوچک و استفاده از دوربین داخل مفصل، دقت بالا و آسیب کمتر به بافت‌های اطراف را به همراه دارد.

جراحی رباط صلیبی چگونه انجام می شود؟

در جراحی رباط صلیبی، جراح با ایجاد برش‌های کوچک، ابزارهای جراحی را وارد زانو می‌کند. رباط صلیبی آسیب‌دیده برداشته شده و با استفاده از پیوند تاندونی جایگزین می‌شود.

این پیوند می‌تواند از عضلات خود بیمار، مانند همسترینگ یا کشکک زانو (اتوگرافت)، یا از یک اهداکننده (آلوگرافت) گرفته شود. سپس تاندون جدید با پیچ‌های مخصوص در استخوان ران و ساق پا ثابت می‌شود تا به مرور زمان با بافت‌های اطراف یکپارچه گردد.

بعد از اتمام جراحی، محل برش‌ها با دقت بخیه زده شده و بیمار معمولاً یک شب در بیمارستان تحت نظر قرار می‌گیرد. انتخاب روش جراحی، بسته به میزان آسیب، شرایط بیمار و تشخیص پزشک متفاوت است.

جراحی رباط صلیبی چقدر طول میکشد؟

یکی از نگرانی‌های طبیعی بیماران، مدت زمان عمل رباط صلیبی زانو است. در پاسخ باید گفت این جراحی بین ۱ تا ۳ ساعت طول می‌کشد، اما زمان دقیق آن به شرایط فردی بیمار بستگی دارد. اگر تنها رباط آسیب دیده باشد، جراحی سریع‌تر انجام می‌شود؛ اما در مواردی که آسیب به مینیسک یا سایر ساختارهای زانو نیز وجود داشته باشد، زمان عمل ممکن است طولانی‌تر شود.

عوارض جراحی رباط صلیبی زانو

جراحی بازسازی رباط صلیبی زانو، مانند هر مداخله جراحی دیگر، می‌تواند عوارض و خطراتی داشته باشد. از جمله خطرات این جراحی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خونریزی و عفونت ممکن است بعد از جراحی رخ دهد و معمولاً با مصرف آنتی‌بیوتیک کنترل می‌شود.
• درد و خشکی زانو از عوارض رایج است که با فیزیوتراپی بهبود پیدا می‌کند.
• محدودیت در حرکت زانو گاهی ایجاد می‌شود و با تمرینات توان‌بخشی قابل درمان است.
• آسیب به اعصاب یا رگ‌های اطراف مفصل ممکن است اتفاق بیفتد، اما نادر است.
• لخته خون در پا یکی از خطرات بعد از جراحی است که با دارو و تحرک مدیریت می‌شود.
• در صورت بازگشت زودهنگام به ورزش، احتمال پارگی رباط صلیبی زانو برای دومین بار وجود دارد.
• استفاده از تاندون اهدایی ممکن است خطر انتقال بیماری‌های عفونی را به‌همراه داشته باشد.

اگرچه این جراحی از کم‌خطرترین جراحی‌های زانو به شمار می‌آید، رعایت مراقبت‌‌های بعد از جراحی رباط صلیبی زانو و انتخاب جراح متخصص و باتجربه نقش پررنگی در کاهش این خطرات دارد. همچنین، انجام فیزیوتراپی و پیروی از دستورالعمل‌های پزشک برای بهبودی کامل و بازگشت به فعالیت‌های روزمره ضروری است.

آیا عمل رباط صلیبی سخت است؟

جراحی رباط صلیبی زانو بسته به شرایط مختلف مثل نوع جراحی، شدت آسیب و وضعیت سلامت عمومی بیمار می‌تواند سخت باشد. این عمل چند ساعت طول می‌کشد و بعد از آن بیمار باید چند روز در بیمارستان بستری شود. هرچند که این جراحی نیاز به زمان برای بهبود دارد، اما می‌تواند به بازگرداندن ثبات و عملکرد زانو کمک کند و بیمار را به فعالیت‌های روزمره و ورزشی خود برمیگرداند.

عمل رباط صلیبی برای چه کسانی مناسب نیست؟

عمل جراحی رباط صلیبی برای همه مناسب نیست و معمولاً فقط زمانی توصیه می‌شود که رباط به‌طور خودبه‌خود ترمیم نشود. د برای افرادی که کشیدگی جزئی دارند یا فعالیت بدنی زیادی ندارند، معمولاً جراحی انجام نمی‎‌‌شود. همچنین کسانی که دارای اضافه وزن زیاد، مصرف مکرر سیگار، یا بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت و فشار خون بالا هستند، ممکن است گزینه مناسبی برای این عمل نباشند و پزشک ترجیح دهد روش‌های غیرجراحی را مدنظر قرار دهد.

سن مناسب برای جراحی رباط صلیبی

انجام جراحی رباط صلیبی به شرایط فرد، میزان آسیب و سطح فعالیت بدنی او بستگی دارد، اما به‌طور کلی، در بیماران جوان انجام جراحی در اسرع وقت توصیه می‌شود تا از آسیب‌های ثانویه به مفصل زانو جلوگیری شود. در افراد مسن‌تر یا کسانی که فعالیت ورزشی شدید ندارند، تصمیم‌گیری با توجه به وضعیت مفصل و نظر پزشک متخصص انجام می‌شود.

سوالات متداول

جمع بندی

جراحی رباط صلیبی زانو زمانی انجام می‌شود که پارگی این رباط باعث ناپایداری زانو شده باشد. این جراحی با هدف بازگرداندن حرکت و استحکام مفصل انجام می‌شود و بعد از آن، فیزیوتراپی و مراقبت‌های بعد از عمل اهمیت زیادی دارند. اگر به‌موقع اقدام شود و مراقبت‌ها به‌درستی انجام شوند، بیشتر بیماران می‌توانند به فعالیت‌های عادی یا حتی ورزش حرفه‌ای برگردند.